SUPPORTCENTRUM

Supportcentrum

Herijkte bekwaamheidseisen (Onderwijs Coöperatie)

Laatst bijgewerkt: May 22, 2018 10:07AM CEST
Vanaf 1 augustus 2017 zijn de nieuwe bekwaamheidseisen voor onderwijspersoneel van kracht, te weten;
 
  • vakinhoudelijke bekwaamheid
  • vakdidactische bekwaamheid
  • pedagogische bekwaamheid
 
Besluit van 16 maart 2017 tot wijziging van het Besluit bekwaamheidseisen onderwijspersoneel en het Besluit bekwaamheidseisen onderwijspersoneel BES in verband met de herijking van de bekwaamheidseisen voor leraren en docenten.

In het nieuwe model zijn de bekwaamheidseisen uit de (voorheen zeven) competenties gelicht en geordend in twee categorieën (die verdeeld zijn over de drie bekwaamheden):
  • eisen die rechtstreeks te maken hebben met het onderwijsleerproces en het leren van leerlingen (vakinhoudelijk, vakdidactisch en pedagogisch);
  • eisen die betrekking hebben op meer algemene aspecten van professioneel handelen (samenwerking met collega’s en de omgeving van de school en met reflectie en ontwikkeling). Deze eisen zijn gespecificeerd in wat de leraar daarvoor vakinhoudelijk, vakdidactisch en pedagogisch moet weten en kunnen.
Er worden drie redenen genoemd waarom de bekwaamheidseisen uit de competenties (de bekende zeven competenties zoals vastgelegd in de wet BIO) zijn gelicht.
 
  • Ten eerste omdat er rond competenties en competentiebenaderingen van bekwaamheid veel spraakverwarring bestaat,
  • ten tweede omdat de competenties en de bekwaamheidseisen met elkaar worden verward en ten derde omdat de manier waarop de kern van het beroep in de competenties wordt gerepresenteerd, door leraren niet direct en zonder uitleg als zodanig herkend. 
  • Ook wordt aangegeven dat in de praktijk met verschillende interpretaties van de competenties, met verschillende competenties en met verschillende competentiebenaderingen wordt gewerkt. Er wordt voor gepleit om competenties context- en doelspecifiek te definiëren om hiermee een grote diversiteit van definities en uitwerkingen te voorkomen.
     
  --------------------------------------------------------
 
De bekwaamheidseisen (VO, PO en MBO) zijn door De Digitale Gesprekscyclus rechtstreeks overgenomen uit het Koninklijk besluit en in de applicatie opgenomen. Zie de map standaard functies in het onderwijs in de applicatie. 
 
De gedachte hier achter (het rechtstreeks overnemen in de applicatie), is dat het prettig kan zijn in sommige situaties om een 'checklist' te hebben van welke wettelijke eisen er gesteld worden aan de bekwaamheid van een leraar. Bijvoorbeeld bij dossieropbouw en disfunctioneren. 

  --------------------------------------------------------

Jammer genoeg differentieert de wettekst niet tussen start-, basis- en vakbekwaam. Terwijl de cao er wel vanuit gaat dat je als schoolbestuur een specifiek gedifferentieerd instrumentarium inzet bij beoordeling en ontwikkeling van deze verschillende groepen medewerkers. In de cao worden zelfs voorbeelden (niet limitatief) aangedragen voor succesvol gedrag (competenties) dat op ieder niveau (start-, basis- en vakbekwaam) verwacht mag worden. Sommige van deze gedragsvoorbeelden zijn ook terug te vinden in de wettekst van de bekwaamheidseisen, maar andere voorbeelden zijn aanvullend daar op. 

Om de klant van dienst te zijn hebben wij competentieprofielen en kijkwijzers in de DDGC applicatie opgenomen. Deze zijn allemaal uitgewerkt op het niveau (start-, basis- en vakbekwaam) en ingedeeld conform de nieuwe herijkte bekwaamheidseisen die vanaf 1 augustus 2017 van kracht zijn, zoals vastgelegd in het koninklijk besluit.

Wij raden dus aan voor het voeren van de gesprekken gebruik te maken van de competentieprofielen en kijkwijzers in DDGC, gebaseerd op de herijkte bekwaamheidseisen - niet van de letterlijke wetteksten zelf. 

De competentieprofielen en kijkwijzers bieden een praktisch handvat voor het voeren van de diverse gesprekken met medewerkers en een fijn uitgangspunt voor zelfevaluatie en voor 360° feedback. De kijkwijzers en competentieprofiel voor leraar die in DDGC zijn opgenomen worden vermeld in de opsomming beproefde observatie instrumenten 'Wijzer over Zien en Kijken' van de PO raad en VO raad. 

Inhoudelijk liggen behalve het koninklijk besluit ook diverse andere instrumenten en theorieën ten grondslag aan deze competentieprofielen en kijkwijzers, waaronder het inspectiekader, de door de onderwijscoöperatie gebruikte gedragsvoorbeelden in hun eigen kijkwijzerapp, de in de cao genoemde observatiepunten, de kijkwijzer van de Competentie Thermometer en diverse wetenschappelijke inzichten zoals van Hattie, Marzano en Van der Grift.
 
Let op! Onze visie op competenties komt overeen met de algemene consensus op dit gebied. Namelijk dat competentieprofielen een verzameling van concreet waarneembare gedragsvoorbeelden zijn (gegroepeerd in competenties). Succesvol gedrag dat leidt tot het gewenste resultaat. Wij maken daarom inhoudelijk geen verschil tussen competentieprofielen voor leraar en observatie instrumenten. Om een competentieprofiel in te kunnen vullen zal de invuller in de klas van de leraar moeten kijken. Het competentieprofiel is immers (net als het observatie instrument) een verzameling van concreet waarneem gedrag dat tot succes leidt.

Cumulatief en niet cumulatief (verschil kijkwijzer en competentieprofiel)
Het enige verschil tussen een competentieprofiel voor leraar in DDGC en een observatie instrument voor leraar is dat bij het observatie instrument voor leraar cumulatief gewerkt wordt. Dat wil zeggen dat bij vakbekwaam ook de niveaus start- en basisbekwaam worden weergegeven en bij het niveau basisbekwaam ook het niveau startbekwaam staat aangegeven. Bij de competentieprofielen is dit niet het geval en wordt alleen het betreffende niveau weergegeven. 


  --------------------------------------------------------

Tot zo ver de dingen die echt belangrijk zijn om te weten bij het gebruik van DDGC. Hieronder wordt als eventuele achtergrondinformatie een aantal zaken met betrekking tot de totstandkoming van deze kijkwijzers en competentieprofielen beschreven:
 
  • het uitgangspunt was om te komen tot een kijkwijzer met uitsluitend items die betrekking hebben op in het leslokaal waarneembaar leraargedrag met betrekking tot de  genoemde bekwaamheden (de vakinhoudelijke bekwaamheid, de vakdidactische bekwaamheid en de pedagogische bekwaamheid). Aspecten van kennis zijn niet in de kijkwijzer opgenomen, aspecten van kunde wel;
  • het bestuderen van de herijkte bekwaamheidseisen inclusief de toelichting hierop vormde een wezenlijk onderdeel bij de totstandkoming van deze kijkwijzer;
  • er is tevens gebruikt gemaakt van andere instrumenten en theorieën, zie bovenstaande tekst;
  • in de toenmalige bekwaamheidseisen werden interpersoonlijk competent (omgangskunde) en pedagogisch competent (opvoedkunde) uit elkaar gehaald. In de onderhavige kijkwijzer zijn deze eisen voor een belangrijk deel samengevoegd en ondergebracht bij pedagogisch bekwaam;
  • aspecten m.b.t. organisatorisch competent werden tot 1 augustus 2017 apart benoemd, maar zijn in het nieuwe model grotendeels ondergebracht bij vakdidactisch bekwaam;
  • er is meer aandacht gevestigd op het potentieel van digitale leermaterialen en middelen
  • bij de pedagogische bekwaamheid ligt het accent op het realiseren van een veilig en ondersteunend leerklimaat en staat het pedagogisch handelen ten dienste van het leren;

Uiteraard blijven ook de welbekende SBL profielen en kijkwijzers gebaseerd op de zeven competenties beschikbaar in de applicatie. De beheerder van de organisatie kan deze desgewenst activeren of deactiveren.
 
support@ddgc.nl
http://assets0.desk.com/
false
gesprekscyclus
Bezig met laden
seconden geleden
één minuut geleden
minuten geleden
een uur geleden
uur geleden
gisteren
dagen geleden
ongeveer
false
Ongeldige karakters gevonden
/customer/nl/portal/articles/autocomplete